ساختار عاملی پرسش‌نامه آسیب‌پذیری شناختی به طرح‌واره‌های اضطراب‌زا در بین دانش‌آموزان با والدین شاغل در یگان‌های نظامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران

2 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران

3 استادیار، گروه ریاضی واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران

4 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نیشابور، نیشابور، ایران

چکیده

به‌منظور دست‌یابی به ابزاری مناسب و جدید برای شناسایی مکانیزم های زیربنایی اختلالات اضطرابی، این پژوهش باهدف بررسی ساختار عاملی پرسشنامه آسیب‌پذیری شناختی به طرح‌واره‌های اضطراب زا با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی، طراحی و انجام شده است. در یک پژوهش توصیفی با رویکرد تحلیل عاملی تأییدی از بین دانش آموزان مقطع دبیرستان شهر بیرجند که والدین آن‌ها در یگان‌های نظامی استان خراسان جنوبی مشغول به خدمت هستند، در سال تحصیلی 96-1395 نمونه‌ای به حجم 518 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسش‌نامه‌های آسیب‌پذیری شناختی  طرح‌واره‌های اضطراب زای وینتون و فرم کوتاه پرسشنامه طرح‌واره یانگ پاسخ دادند. اعتبار پرسشنامه از طریق ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده است. به‌منظور بررسی روایی سازه از روش تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. داده ها به کمک نرم افزار آماری SPSS-22و Lisrel8.8  تحلیل شدند. نتایج تحلیل عاملی تأییدی، نشان داد که الگوی دوعاملی، برازش قابل‌قبولی با داده‌ها دارد. ضرایب اعتبار به شیوه همسانی درونی (آلفای کرونباخ) 88/0 و 91/0 محاسبه شد. در تأیید روایی ملاکی، همبستگی بین نمره مؤلفه‌های آسیب‌پذیری شناختی با طرح‌واره‌های رهاشدگی، آسیب‌پذیری نسبت به ضرر، اطاعت و پیروی و خود انضباطی ناکافی، مثبت و معنی‌دار شد (01/0 > p). جمع‌بندی یافته‌های این مطالعه، نشان دهنده روایی و اعتبار مناسب این ابزار در تشخیص طرح‌واره‌های شناختی اضطراب زا در نوجوانان است.

کلیدواژه‌ها